Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej   OK, rozumiem  

Cieklin - kolebką narciarstwa polskiego

Ciekawostki 



Huta Pielgrzymska


Autor: Jan Mroczka , Władysław Mlicki  Dział: lokalne Dodano: 2011-11-19 21:36 -+


Położona jest w odległości około 5 km od Folusza sąsiaduje z nią od północnego- zachodu, zaś od północnego- wschodu sąsiaduje z Pielgrzymką. Od południa z Magurą Wątkowską, za którą leżała wieś Świerzowa (160 numerów).

Huta Pielgrzymska

W obecnej chwili o istniejącej tam miejscowości świadczą tylko przydrożne kapliczki. Od strony południowo- zachodniej Huta graniczyła z miejscowością Bartne, które przed wojną liczyło około 180 numerów, a obecnie około 60 numerów. Sama wioska Huta została założona na ziemiach Mniszków z Dukli. Najprawdopodobniej wiąże się to z osobą Jerzego Augustyna Wandalina Mniszka (1715-1778) marszałka nadwornego koronnego i kasztelana krakowskiego, właściciela pobliskich Samoklęsk (Strusoklęsk). Mniszek po utracie wpływów politycznych, po śmierci Augusta III, w obawie przed represjami opuszcza Warszawę i chroni się w dziedzicznej Dukli. Przybywa tam w roku 1763 z całym dworem złożonym głównie z Sasów, z gwardią przyboczną i strażą Szwajcarów. Wcześniej do Dukli przyjechała jego żona Amalia. W Dukli rozpoczęto przebudowę zamku zamieniając go w magnacką rezydencję. Dokończono budowę kościoła i klasztoru Bernardynów. Przebudowano również kościół parafialny i wybudowano kaplicę na puszczy. Mniszkowie na czas tych robót mieszkali w pobliskich Samoklęskach.

W związku z dużym zapotrzebowaniem na szkło wynikającym z powyżej opisanych inwestycji w latach 60- tych XVIII w. przyczyniają się do powstania i rozkwitu miejscowości Huta. Do tej miejscowości, zamieszkiwanej przez Łemków, zostali sprowadzeni przez Mniszków hutnicy z Czech. Byli to obywatele Czech pochodzenia niemieckiego, którzy znali się na wytapianiu szkła. Na terenie Hut znajdowały się wszystkie potrzebne składniki do jego wytopu, a mianowicie: w piaskowcu kwarc, woda i duże ilości drewna opałowego. Z opowiadań ludności, która zamieszkiwała tamten teren wynika ,że mogło istnieć nawet sześć pieców. Oczywiście urządzenia służące do wytopu były przenoszone z jednego miejsca, po wyczerpaniu zapasów, na drugie nowe. Tamtejsza ludność produkując szkło wyrąbała duże połacie lasu i tę ziemię zaczęła użytkować rolniczo. Uprawiali oni ok. 150ha pól. Po zakończeniu produkcji szkła tamtejsza ludność zajęła się hodowlą bydła, owiec, uprawą zbóż i ziemniaków. Koło każdego domu był sad (śliwy, jabłonie, czereśnie, których drzewa rosną do dnia dzisiejszego). Huta dzieliła się na Hutę Małą i Hutę Wielką. Dzielił je potok, najprawdopodobniej nie posiadał on żadnej nazwy. Patrząc w kierunku południowym na Magurę po lewej stronie potoku była Huta Wielka z dużą równiną, były tam pola uprawne i łąki. Po prawej stronie potoku znajdowała się Huta Mała, gdzie teren był bardziej górzysty, pofałdowany. Hutę zamieszkiwało 19 rodzin (numerów). Oprócz hodowli zwierząt i uprawy roli, mieszkańcy zajmowali się kamieniarstwem. Robili kamienie do żaren, osełki, ciosali kamienie na podmurówki pod domy, piwnice i budynki gospodarcze. Do dnia dzisiejszego zachowały się ich pozostałości: piwnice (dobrze zachowane), kamienie, które określają gdzie stał dom lub była studnia. Jesienią po skończonych pracach polowych mężczyźni uprzedzając wszystkich mieszkańców by nie doszło do tragedii wychodzili w góry i spuszczali wielkie głazy, by później wyrabiać z nich wyżej opisane przedmioty. Jeden z mieszkańców wybudował na potoku młyn, który był napędzany wodą. Służył on do mielenia zboża wszystkim mieszkańcom. Pewnego dnia przyszła burza, zapora nie wytrzymała naporu wody i pękła. Uwiozło się kawał brzegu potoku i cały młyn został porwany przez wodę. W tej miejscowości mieszkał kowal, który wyrabiał potrzebne rzeczy. Znajdował się tam sklep, do którego jeden z mieszkańców dostarczał towar przynosząc go w plecaku z miejscowości Folusz. Droga dojazdowa do Huty była potokiem. Po każdej burzy mieszkańcy kamieniami naprawiali drogę ,którą zniszczyła woda.
W centrum wioski stała kapliczka, która do dnia dzisiejszego tam się znajduje. Obok tej kapliczki był okazały piętrowy dom zbudowany na podmurówce z kamienia, ściany z bali drewnianych i kryty blachą. Mieszkańcy opisanej miejscowości byli równie dobrymi fachowcami w drewnie. Produkowali różne pojemniki (cebrzyki, wiadra, beczki, miary ćwierci, łyżki) i różne inne naczynia, które sprzedawali na targach. Jeśli ktoś chciał budować dom lub inny budynek sąsiedzi pomagali mu w pracy. Najpierw szli do lasu i wyszukiwali drzewa o tej samej lub zbliżonej grubości. Ścinali je i przeciągali na miejsce budowy. Robili z drągów „X” i wtaczali na nie kloce, mocno je przytwierdzali, aby bal się nie ruszał. Brali dużą ręczną piłę, jeden z mężczyzn był na górze, a dwóch na dole i tak obcinali wzdłuż kloca. Po wybudowaniu domu rozpoczynano budowę pieca, który spełniał wiele funkcji, a mianowicie służył do ogrzewania domu, gotowania różnych potraw i spania na nim. Budowany był w następujący sposób: na samym początku wycinany był pień z drzewa jodłowego na taką wielkość jaki powinien być piec. Następnie zbierano odpowiednią ziemię, mieszano z plewami i formowano cegły. Tymi cegłami był obmurowywany ten pień. Po wymurowaniu, pień podpalano, który następnie palił się przez 1-2 tygodnie osuszając cegły. Jeden z mieszkańców zajmował się tkaniem płótna. Ludność z okolicznych miejscowości przynosiła mu nici lniane z których wyrabiał płótno. Huta administracyjnie należała i do dzisiaj należy pod miejscowość Pielgrzymka. Wójta wybierano z Pielgrzymki, a zastępcę z Hut. Mieszkańcy często chodzili do Pielgrzymki przechodząc przez tzw. Kobylą Górę, na łąki i dochodzili do celu, pozostawiając po lewej stronie miejscowość Folusz. Zajmowało to około 1 godzinę. Jeśli ktoś wychodził z Hut gdy słońce zachodziło to przychodził do Pielgrzymki i słońce dalej zachodziło. To świadczy, że słońce wschodziło na Hutach o godzinę później i zachodziło o godzinę wcześniej. Z tego wynika, że mieszkańcy mieli o 2 godziny dzień krótszy. Obecnie obszar terytorium Huty Pielgrzymskiej znajduje się na terenie Magurskiego Parku Narodowego. Jest to nowy park założony w 1995 roku. Posiada na swoim obszarze bogatą florę i faunę. Spacerując szlakami można ją zobaczyć i podziwiać.

Warto się zastanowić nad tym, aby utworzyć główną, starą drogą przez Huty w kierunku Magury szlak turystyczny, by wszyscy tamtędy przechodząc mogli podziwiać przyrodę i dostrzec ciężką pracę ludzi kiedyś tam mieszkających. Odpoczywając przy kapliczce można się zastanowić nad jednością tamtych ludzi, zaangażowaniem we wspólne dobro i bezinteresowną pomoc sąsiedzką. Zachęcam by przejść tą drogą przez Huty i zobaczyć wszystko co tam pozostało. W zimie leżało tam ok. 1 m śniegu, a może i więcej. Mieszkańcy udeptywali ścieżki i tak sobie odśnieżali drogę. Podczas II wojny światowej jedna z rodzin przytrzymywała u siebie rodzinę żydowską. Co jakiś czas z miejscowości Folusz, Pielgrzymka, Mrukowa, Bartne Niemcy przyjeżdżali na kontrolę. Podczas jednej z tych kontroli Niemcy zauważyli uciekające z domu osoby (była to rodzina żydowska). Niemcy zaczęli do nich strzelać, lecz udało się im ujść z życiem. Weszli do tego domu i zastrzelili znajdującą się tam kobietę. Strzały usłyszała jej córka, która zaczęła w pośpiechu wracać do domu. Gdy zobaczyła Niemców zaczęła uciekać. Jeden z żołnierzy zaczął strzelać i ją zabił. Ich mąż i ojciec w tym czasie wypasał bydło w lesie. Po powrocie zastał w domu dwie nieżyjące osoby. Jak wynika z relacji osób tam mieszkających było to najtragiczniejsze wydarzenia, które miało miejsce w wyżej podanej miejscowości. Oprócz tego zdarzały się pobicia, grabieże i różne inne przykre zdarzenia. Bardzo serdecznie dziękujemy ludziom: (Maria Serniak - urodzona i mieszkająca przez kilkanaście lat w Hutach, Ryszard Cygan- zamieszkały w Cieklinie) za przekazane informacje, bez których ten artykuł nie mógłby powstać.

opracowanie : Jan Mroczka , Władysław Mlicki


Galeria zdjęć (14)

Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska Huta Pielgrzymska


fb

Komentarze:

Pokaż komentarze ∨

 ~ inari: przepraszam to córka naszegokróla batorego była taka to było węgierska pani w odległym wieku

Odpowiedz Dodano: 2012-08-25 14:22:01

 ~ inari: jest tam takie miejsce gdzie dawny król w śród przepadłych lasów i dziewiczych borów nie z nalazł tam mniszkówna brała parobka i dawała mu a to była z potockih to jej było wolno a parobkowi udawało się przeżyć jak podobnie postępowała batorówna niech czechowicz powie o jej histori przecie to córka tylko prawda na forum co z ludzmi robiła

Odpowiedz Dodano: 2012-08-25 14:15:00


STATSTYKA:

Jesteś naszym 5312307 gościem.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.

stat4u
Poznaj nas RegulaminNeswetter Kopiuj adres © 2011 - 2014 Wiesław Czechowicz - Kopiowanie treści bez zgody autora zabronione!.
:)
Szanowny Użytkowniku,

przypominamy podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszych serwisów.
Zamykając ten komunikat, zgadzasz się na wskazane poniżej działania:
Stosowanie plików cookies i innych technologii w celu zapewnienia prawidłowego działania serwisu.
Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w ustawieniach Twojej przeglądarki. Bez wprowadzenia zmian ustawień, informacje w plikach cookies mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.

Podstawowe zasady korzystania z naszych serwisów zostały określone w tym regulaminie.